การทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจ ภัยเงียบที่บั่นทอนคนทำงานโดยไม่รู้ตัว ในที่ทำงาน บางครั้งสิ่งที่ทำให้คนหมดไฟ ไม่ใช่งานหนัก แต่คือ บรรยากาศที่ไม่ปลอดภัยทางใจ หลายคนทำงานอยู่ในองค์กรที่ ไม่กล้าพูดความเห็น,ไม่กล้าถาม, ไม่กล้าพลาด และไม่กล้าเป็นตัวเอง สภาพแวดล้อมแบบนี้เรียกว่า Psychological Safety ต่ำ ซึ่งกำลังเป็นปัญหาสุขภาพจิตในที่ทำงานที่พบได้มากขึ้นเรื่อย ๆ
บทความนี้จะพาคุณทำความเข้าใจว่าการทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจ คืออะไร ทำไมมันสำคัญ และส่งผลต่อคนทำงานอย่างไร และ การทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจ คืออะไร
อ่านข้อมูลเพิ่มเติม
Psychological Safety คืออะไร
ความรู้สึกปลอดภัยทางใจในการทำงาน ที่พนักงานสามารถพูด แสดงความเห็น ตั้งคำถาม หรือยอมรับความผิดพลาด โดยไม่กลัวถูกตำหนิ ดูถูก หรือถูกลงโทษทางอ้อม
องค์กรที่มี การทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจ สูง พนักงานจะรู้สึกว่า ความคิดของตนมีคุณค่า ความผิดพลาดคือส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ การสื่อสารอย่างตรงไปตรงมาไม่ใช่เรื่องอันตราย ในทางตรงกันข้าม สภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจ มักทำให้คนทำงาน “เงียบ” เพื่อเอาตัวรอด
ลักษณะของที่ทำงานที่การทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจ
หากคุณทำงานอยู่ในสภาพแวดล้อมแบบนี้ อาจเข้าข่าย Psychological Safety ต่ำโดยไม่รู้ตัว
▪️ พูดแล้วไม่มีใครฟัง หรือถูกปัดตกเสมอ: ความคิดเห็นถูกมองว่า “เรื่องเล็ก” หรือ “คิดมากไปเอง”
▪️ ความผิดพลาด = ความล้มเหลว: แทนที่จะเรียนรู้ กลับถูกตำหนิ ประจาน หรือโยนความผิด
▪️ วัฒนธรรมโทษกันไปมา: ไม่มีใครกล้ารับผิด เพราะกลัวผลกระทบต่อตัวเอง
▪️ ผู้มีอำนาจไม่เปิดรับเสียงที่ต่าง: การตั้งคำถามถูกมองว่า “ไม่ให้เกียรติ” หรือ “ท้าทายอำนาจ”
▪️ ต้องระวังคำพูดตลอดเวลา: พูดผิดนิดเดียวอาจกระทบความสัมพันธ์หรือหน้าที่การงาน ผลลัพธ์คือ คนทำงานเลือก “นิ่ง” มากกว่า “จริงใจ”
ผลกระทบของการทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจ
1. ความเครียดสะสมและหมดไฟ (Burnout)
การต้องระวังตัวตลอดเวลา ทำให้สมองไม่เคยได้พัก ส่งผลให้เหนื่อยล้า หมดพลัง และหมดแรงจูงใจในการทำงาน
2. ความคิดสร้างสรรค์ลดลง
เมื่อไม่กล้าคิดต่าง องค์กรจะได้แค่ “ทางเลือกเดิม ๆ” แม้พนักงานจะมีไอเดีย แต่ไม่กล้าพูดออกมา
3. ความรู้สึกไร้คุณค่าในตัวเอง
การถูกเมิน ถูกตำหนิ หรือถูกทำให้รู้สึกเล็กลง อาจค่อย ๆ บั่นทอนความมั่นใจและภาพลักษณ์ต่อตนเอง
4. ปัญหาสุขภาพจิตในที่ทำงาน
เช่น วิตกกังวล นอนไม่หลับ คิดวนซ้ำ หรือรู้สึกไม่อยากไปทำงาน ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะซึมเศร้าหรือความเครียดเรื้อรัง
ทำไมหลายคน “ไม่กล้าออก” แม้รู้ว่าที่ทำงานไม่ปลอดภัยทางใจ
หลายคนรู้สึกว่าที่ทำงานไม่โอเค แต่ก็ยังฝืนอยู่ เพราะ กลัวรายได้ไม่มั่นคง,กลัวเริ่มใหม่ กลัวถูกมองว่าไม่อดทน หรือกลัวว่าที่ใหม่อาจไม่ต่างกันเมื่อความกลัวเหล่านี้รวมกับการทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจต่ำ คนทำงานมักเลือก “ทน” มากกว่า “เปลี่ยน”
นักจิตบำบัดหรือ นักจิตวิทยา ช่วยเรื่อง ได้อย่างไร
การพูดคุยกับ นักจิตบำบัดหรือนักจิตวิทยา ไม่ใช่เพราะคุณอ่อนแอ แต่เพื่อช่วยให้คุณเข้าใจตัวเองในสภาพแวดล้อมที่กดดัน นักบำบัดสามารถช่วยคุณ แยกว่าสิ่งที่คุณรู้สึก เป็นผลจากสภาพแวดล้อม ไม่ใช่ความผิดของคุณ จัดการความเครียดและความวิตกกังวลจากการทำงาน ฟื้นความมั่นใจและคุณค่าในตัวเอง วางขอบเขต (Boundary) ในที่ทำงานอย่างเหมาะสม ตัดสินใจเรื่องการอยู่หรือไป ด้วยใจที่ชัดเจนขึ้น
การทำงานที่ดี ควรเริ่มจากพื้นที่ที่ใจปลอดภัย คนทำงานไม่จำเป็นต้องเก่งที่สุด แต่ควรได้ทำงานในที่ที่ กล้าพูด กล้าคิด กล้าพลาด และกล้าเป็นตัวเอง หากคุณกำลังทำงานในสภาพแวดล้อมที่ไม่ปลอดภัยทางใจ การดูแลสุขภาพจิตของตัวเองคือสิ่งสำคัญ ไม่ใช่ความเห็นแก่ตัว เพราะ งานที่ดี ไม่ควรแลกกับใจที่พัง
Counselling Thailand ให้บริการปรึกษากับนักจิตบำบัดและนักจิตวิทยามืออาชีพ เพื่อช่วยให้คุณเข้าใจผลกระทบของที่ทำงานต่อสุขภาพจิต ฟื้นความมั่นใจในตัวเอง จัดการความเครียด และตัดสินใจเรื่องการทำงานด้วยใจที่มั่นคงขึ้น
