ในโลกการทำงาน ความกลัวอย่างหนึ่งของหัวหน้าที่มี Empathy สูง คือการต้อง พูดเรื่องแย่ ๆ กับลูกน้อง ไม่ว่าจะเป็นผลงานที่ยังไม่ดี พฤติกรรมที่กระทบทีม หรือขอบเขตที่ควรถูกตั้งไว้
หลายคนไม่ได้กลัวการให้ ความคิดเห็นเพราะไม่รู้จะพูดอะไร แต่กลัวว่า ลูกน้องจะเสียใจ, ความสัมพันธ์จะพัง, ตัวเองจะถูกมองว่าใจร้าย หรือหนักที่สุด คือพูดไปแล้ว กลับมานอนคิดซ้ำทั้งคืนว่า “เราพูดแรงไปไหม เขาจะเกลียดเราหรือเปล่า” บทความนี้จะพาไปเข้าใจ จิตวิทยาการให้ฟีดแบ็ก อย่างไม่ทำร้ายใจใคร รวมถึงไม่ทำร้ายตัวหัวหน้าเอง
อ่านข้อมูลเพิ่มเติม
ทำไมการให้ฟีดแบ็กถึงทำให้หัวหน้าหลายคนนอนไม่หลับ ?
1. สมองมนุษย์กลัวการถูกปฏิเสธ (Fear of Rejection)
ในระดับจิตวิทยา มนุษย์ถูกออกแบบให้กลัวการถูกเกลียดหรือถูกตัดออกจากกลุ่ม การให้ Feedback เชิงลบจึงไปกระตุ้นสมองส่วนเดียวกับความเจ็บปวดทางกาย หัวหน้าที่เป็นคนอ่อนไหวจะรู้สึกว่า “เรากำลังทำร้ายเขา” แม้ความจริงคือกำลังทำหน้าที่
2. หัวหน้าหลายคนผูกคุณค่าตัวเองกับการเป็นคนที่ทุกคนชอบ
เมื่อ ความคิดเห็นไม่ได้รับการตอบสนองที่ดี หัวหน้าบางคนจะตีความทันทีว่า “เราล้มเหลวในฐานะผู้นำ”
3. วัฒนธรรมการทำงานที่หลีกเลี่ยงความขัดแย้ง
ในหลายองค์กร โดยเฉพาะในบริบทเอเชีย การพูดตรง ๆ มักถูกตีความว่าแรง ทำให้หัวหน้าจำนวนมากเลือกเงียบ เก็บความอึดอัดไว้กับตัวเอง
ความคิดเห็น ไม่ใช่การทำร้าย แต่คือการรับผิดชอบ
หนึ่งในความเข้าใจผิดที่พบบ่อย คือ “ถ้าเราเข้าใจเขา เราไม่ควรพูดอะไรที่ทำให้เขาไม่สบายใจ” ในความจริง การไม่ให้ฟีดแบ็กต่างหากที่ทำร้ายทั้งคนและทีมในระยะยาว เพราะ ลูกน้องไม่รู้ว่าควรปรับตรงไหน,ปัญหาสะสมจนระเบิด
หัวหน้ากลายเป็นคนเครียด เงียบ หรือถอยห่างโดยไม่ตั้งใจ Empathy ที่ดี ไม่ได้แปลว่าเลี่ยงความจริง แต่คือการพูดความจริงด้วยวิธีที่ปลอดภัย
หลักจิตวิทยา Giving Feedback Without Fear
1. แยก “คุณค่าในตัวคน” ออกจาก “พฤติกรรมหรือผลงาน”
แทนที่จะสื่อว่า “คุณไม่เก่ง” ให้โฟกัสที่พฤติกรรมหรือผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริง การฟีดแบ็กที่ดี จะไม่ไปแตะตัวตน แต่พูดถึงสิ่งที่เปลี่ยนแปลงได้
2. ใช้กรอบความจริง ไม่ใช่อารมณ์ (Facts over Feelings)
ฟีดแบ็กที่ทำให้หัวหน้าไม่ต้องกลับไปนอนกังวล มักเป็น Feedback ที่อ้างอิงจากข้อเท็จจริง ไม่ใช่อารมณ์ชั่วขณะ
3. พูดในฐานะหัวหน้า ไม่ใช่ผู้พิพากษา
น้ำเสียง ท่าที และภาษากาย มีผลมากกว่าคำพูด เป้าหมายไม่ใช่การชนะ แต่คือการพัฒนา
4. ยอมรับว่าความไม่สบายใจเป็นส่วนหนึ่งของภาวะผู้นำ
หัวหน้าที่ให้ฟีดแบ็กได้ดี ไม่ใช่คนที่ไม่กลัว แต่คือคนที่กล้าทำ แม้จะรู้สึกไม่สบายใจ ทำไมบางครั้งให้ฟีดแบ็กแล้ว หัวหน้ากลับเครียดกว่าเดิม? เพราะหัวหน้าหลายคน รับอารมณ์ของลูกน้องมาแบกต่อ, คิดแทนว่าเขาจะรู้สึกยังไงต่อไป, โทษตัวเองหากอีกฝ่ายเงียบ หรือไม่ตอบสนองทันที นี่คือจุดที่เรียกว่า Emotional Over-Responsibility การรับผิดชอบอารมณ์ของผู้อื่นมากเกินไป
วิธีให้ฟีดแบ็กแล้วไม่ต้องกลับไปทรมานใจตัวเอง
- เตรียมใจล่วงหน้า ว่าความรู้สึกอึดอัดจะเกิดขึ้น และมันจะผ่านไป
- จบการคุยแล้ว วางบทบาทหัวหน้าไว้ตรงนั้น ไม่พาเข้าบ้าน
- เตือนตัวเองว่า “การตอบสนองของเขา เป็นความรับผิดชอบของเขา ไม่ใช่ของเรา”
- หากรู้สึกผิดซ้ำ ๆ อาจเป็นสัญญาณว่าคุณต้องการพื้นที่ดูแลใจตัวเอง
นักจิตบำบัดช่วยหัวหน้าเรื่องฟีดแบ็กได้อย่างไร?
นักจิตบำบัดไม่ได้ช่วยแค่คนที่มีปัญหารุนแรง แต่ช่วยหัวหน้าที่กลัวการเผชิญหน้า, เครียดหลังการสื่อสารยาก ๆ, อยากตั้งขอบเขตโดยไม่รู้สึกผิด และอยากเป็นผู้นำที่จริงใจโดยไม่ทำร้ายใจใคร การบำบัดช่วยให้คุณเข้าใจรูปแบบความกลัว ความรู้สึกผิด และความคาดหวังที่คุณแบกไว้โดยไม่รู้ตัว
แนะนำนักจิตบำบัด Counselling Thailand ให้บริการจิตบำบัดโดยนักบำบัดมืออาชีพที่เข้าใจบริบทการทำงานของหัวหน้า ผู้จัดการ และผู้นำในองค์กร
เหมาะสำหรับ หัวหน้าที่มี Empathy สูง,ผู้นำที่รู้สึกเครียดหลังการให้ฟีดแบ็กและคนทำงานที่กลัวความขัดแย้งแต่ไม่อยากหนีปัญหา มีบริการทั้ง ออนไลน์ และ ออนไซต์ ในกรุงเทพฯ และเชียงใหม่ พร้อมนักบำบัดหลายภาษา เช่น ไทย อังกฤษ และภาษาอื่น ๆ
